Dr. Anke Buschmann, Frühinterventionszentrum, Heidelberg Dr. Ann-Katrin Bockmann, Universität Hildesheim M. Sc. Psych. Ellen Radtke, Universität Hildesheim Dr. Steffi Sachse, Transferzentrum für Neurowissenschaften und Lernen, Ulm Dipl.-Päd. Bettina Jooss, Frühinterventionszentrum, Heidelberg Gefördert von der Günter-Reimann-Dubbers-Stiftung

Kinderärztliche Praxis
Deutsche Gesellschaft für Sozialpädiatrie und Jugendmedizin e.V.

Soziale Pädiatrie und Jugendmedizin

"Çocuunuzun Konuma ve Dil Becerisi" ­ Bilgilendirme Broürü U7a
Çok dilli aileler için ipuçlari
Sayin Ebeveynler,
Artik çocuunuz "çocuk yuvasi" çainda. Bu da, ebeveynler olarak size, amaniz gereken bazi zorluklari da beraberinde getiriyor. Çocuunuz henüz Almanca bilmiyorsa, belki de, dier çocuklarla anlaabilecek mi veya çocuk yuvasi öretmenleri çocuunuzu anlayabilecek mi acaba diye düünüyorsunuz. Çocuk yuvasina balamasi, çocuunuz açisindan da büyük bir adim ki, u anda sizin desteinize özellikle ihtiyaci var. Aaida, çok dilli aileler ve çeitli diller konuulan çocuk yuvalarinda ne yapilmasi gerektii hakkina önemli ipuçlari bulacaksiniz.

Eer çocuunuz çok dilli büyüdüyse
ÇocuunuzuandaAlmancadailerlemekaydediyorvehattaAlmancakonumayidahafazlatercihediyorsa, tedirginolmayin. Çocuklar, genellikle, konumaya balayacak olduklari dili kendileri seçer. Çocuunuzun tercih ettii dil, ilerleyen süreç içinde sürekli deiebilir. Bu aamada, çocuunuzdan sizin anadilinizi konumasini istemeyin. Ancak, özellikle evinizde yine, kararli bir ekilde anadilinizde konumaya devam edin. Çocuunuza, ayni zamanda, Almancayi ilerletiyor olmasi nedeniyle ne kadar mutlu olduunuzu hissettirin. Çocuunuzundillerikaritirarakkullanmasindankaygilanmayin. Bu sikça karilailan çok normal bir durumudur. Çocuunuz, dilin içinde henüz o kadar iyi bilmedii sözcükler veya gramatik yapilarin yerine, bildii dildeki sözcük ve gramatik yapilari kullanir. Bunun için hiç kaygilanmaniza gerek yok, çünkü çocuunuz her iki dili de iyice örendikten sonra, bu alikanliini birakacaktir.

Çocuunuzun konuma geliimi ile ilgili kaygilariniz varsa:
Bu durumu mutlaka çocuk doktorunuzla görüün. Doktorunuz, gerekmesi durumunda, bir konuma eitim programi veya destek terapisinin gerekip gerekmediini anlamak için gerekli olan muayeneleri yapacaktir. Bu noktada, çocuunuzun anadilini ne kadar iyi bildii belirleyici bir faktördür. Çocuunuz, sadece Almancada zorlaniyorsa, bunun nedeni, çocuunuzun Almanlarla henüz yeterince birlikte olmadiina dayanabilir. Böyle bir durumda verilecek bir destek, çocuunuzun Almanca açiklarini hizlica kapatmasini salayacaktir. Ancak çocuunuzun anadilinde de zorlaniyor olmasi durumunda, konuma geliiminde bir bozukluk olabilir. Konuma geliimindeki bozukluk, tek dilli ve çok dilli büyüyen çocuklarda ayni oranda görülmektedir. Yani, konuma geliimi bozukluklarinin nedeni, çok dillilik deildir. Böyle bir durumda verilebilecek en iyi destek, çocuun bir konuma terapisi görmesidir.

Eer çocuunuz bugüne kadar sadece ailenizin diliyle büyüdüyse
Çocuunuzunöretmenleriylekonuun. Çocuunuz muhtemelen biraz Almanca anliyor ve sadece birkaç Almanca kelime biliyordur. Çocuunuza gerektii gibi yardimci olabilmeleri için, bu durumu, çocuunuzun öretmenlerine söyleyin. Çocuunuz,yuvayadüzenlibirekilde gitmeliveAlmancakonuançocuklarlaarkadaliklarkurmalidir. Çocuunuzun, bu ekilde, Almanca alitirma yapma imkâni olacaktir. Bu nedenle, çocuunuz, ölenden sonralari Almanca konuan çocuklarla bulumak isterse, ona destek olun. Almanca konuan çocuklar, çocuunuzun Almanca örenmesi için ona örnek olurlar. Çocuunuzuçocukyuvasinagötürüp alirken,öretmenlerlebirkaçcümle Almancakonuun. Bu ekilde, çocuunuz, Almancanin sizin için de önemli olduunu görür. Çocuunuzun tak dili ne kadar istekli ve ne kadar iyi örenecei, her iki dile de verdii öneme balidir. KendinizdesadeceçokazAlmanca biliyorsaniz,çocuunuzlabirlikteAlmancaörenmefirsatindanimdisiz defaydalanmalisiniz.

Çocuunuz artik bunlari biliyor
Üç yaindaki çocuklarin kelime hazineleri oldukça büyüktür; 4 - 5 sözcükten oluan cümleler kurarlar ve onlarla karilikli konumak artik mümkündür. Çocuklar, bu yalarda da farkli hizlarda gelime gösterirler ve bazi konuma geliimi aamalari, çok dilli çocuklarda biraz daha uzun sürer. Ancak, küçük açiklar hemen kapatilmalidir.

Çocuunuzun konuma geliimine destek olmak için ne yapmalisiniz
Çocuunuzlakariliklikonumakiçinsüreklifirsatyaratmayaçaliin. Resimli kitaplar ve birlikte yaadiiniz deneyimler hakkinda konuun. Çocuunuzun anlattii nesnelere ilikin sorular sorun. Artikdahauzunvedahazorcümlelerkullanin. Fakat çocuunuzun bilmedii sözcükleri de açiklayin. Çocuunuzunhataliifadelerinidüzeltinvesözcükleritamamlayin. Çocuunuzdan sizin söylediklerinizi tekrarlamasini istememeniz veya onu eletirmemeniz çok önemlidir. Böyle davrandiiniz müddetçe, çocuunuz konumayi devam ettirmeye istekli olacaktir. Çocuk: ,,Ayaba hizli ditti." Ebeveyn: ,,Evet, araba çok hizli gitti."