Dr. Anke Buschmann, Frühinterventionszentrum, Heidelberg Dr. Ann-Katrin Bockmann, Universität Hildesheim M. Sc. Psych. Ellen Radtke, Universität Hildesheim Dr. Steffi Sachse, Transferzentrum für Neurowissenschaften und Lernen, Ulm Dipl.-Päd. Bettina Jooss, Frühinterventionszentrum, Heidelberg Gefördert von der Günter-Reimann-Dubbers-Stiftung

Kinderärztliche Praxis
Deutsche Gesellschaft für Sozialpädiatrie und Jugendmedizin e.V.

Soziale Pädiatrie und Jugendmedizin

"Çocuunuzun Konuma ve Dil Becerisi" ­ Bilgilendirme Broürü U6
Çok dilli aileler için ipuçlari
Sayin Ebeveynler,
Çocuunuz artik bir yainda ve dönmeyi, oturmayi, emeklemeyi örendi; yakinda da ilk adimlarini atma cesaretini gösterecek. Artik dili de oldukça geliti. Çocuunuz, bazi kelimeleri ve hatta kendisine verdiiniz küçük görevleri bile anlamaya balami bulunuyor. Çeitli sesler çikarabiliyor, anlailmaz eyler geveliyor ve hatta ilk kelimelerini söyleyebiliyor. Aaida, çok dilli ailelerin yapmasi gerekenler hakkinda bilgiler ve çocuunuz konumayi örenirken onu nasil destekleyebileceinizle ilgili ipuçlari bulacaksiniz. Çocuunuz,dillerikaritirarakkullanirsatedirginolmayin. Örnein: Çocuklarin, "ekmei" Almanca ve "yaini" ise Türkçe söyledikleri sikça görülmektedir. Bunun hiçbir zarari olmadii gibi, çocuunuzun dil becerisinin ne denli yüksek olduunun göstergesidir. Böyle bir durumda, her iki kelimeyi de kendi dilinizde tekrarlayin fakat çocuunuzdan sizin söylediklerinizi tekrarlamasini istemeyin. AnneveyababaninçocuklaAlmanca konumamasidurumunda,çocuunAlmancaileilikideolmasiçokönemlidir.

Anadile ve Almancaya verilen önem
Çocuunuza, anadilinizle gurur duyduunuzu fakat yaadiiniz ülkenin dilinin de çok iyi konuulabilmesinin ne kadar önemli olduunu hissettirin. Çocuunuzun dil örenmeye ne kadar istekli olacai, özellikle de hangi dili örenmek isteyecei, geni ölçüde ilgili dillerin olumlu deerlendirilip deerlendirilmediine ve aktif olarak konuulup konuulmadiklarina balidir. Mesela, aliveri yaparken Almanca, aile içinde anadilinizi konuursaniz, çocuk bu durumu daha iin baindan itibaren normal karilar.

Çocuunuz, ilk önce anadilini örenirse
Çocuunuzla,eniyibildiinizdildekonumayadevamedin. Konuulanlarin doru telaffuz edilmesi, çocuunuz için çok önemlidir. Çocuunuzun anadilindeki kelime hazinesi ne kadar büyük olursa, ikinci dil olarak Almancayi örenmesi o kadar kolay olur. ÇocuunuzunAlmancaduyabilecei herfirsatideerlendirin. Çocuunuz, Almancayla ne kadar erken iliki içinde olursa, bu dili örenmesi de o kadar kolay olur. Çocuklarin, dili dier çocuklardan örenmesi çok kolay olduundan, çocuunuzla birlikte örnein: (emekleyenler grubu, çocuk korosu, çocuk jimnastik grubu gibi) küçük çocuklardan oluan bir grubu ziyaret etmeniz çok iyi olur. Çocuunuzu,erkendenbirkreveya çocukyuvasinagönderirseniz,onaAlmancaörenmesikonusundaeniyi firsativermiolursunuz.

Çocuunuz artik bunlari biliyor
10.­14. Ay Çocuunuz bazi kelimeleri ve kendisine verdiiniz küçük görevleri anliyor ve yava yava kelime hazinesi de büyüyor (birden fazla dil örenen çocuklar, ilk kelimelerini bazen geç söyleyebilir). Yeni kelimeleri hizlica örenir ve ilk kelime kombinasyonlari oluturmaya balar

18. Aydan itibaren

Çocuunuzun konuma geliimine destek olmak için ne yapmalisiniz Nesnelerinveaktivitelerinisimlerinisöyleyinvesiksiktekraredin. Çünkü çocuunuzun yeni bir kelimeyi anlayip, kendisi de konuurken kullanabilmesi için, o kelimeyi sizden sik sik duymasi gerekir. Örnek: Çocuunuzla oynarken, oyuncak kutusundan oyuncaklarini çikardiinda, ona bu oyuncaklarin isimlerini söyleyin: (,,Aaaa bak! köpek." ,,Oooo senin araban da mi var?"). Yavayavaveanlailirbirdillekonuunvecümleniniçindekienönemlikelimeyivurgulayin. Bu ekilde, hem çocuunuzun yeni kelimeleri anlayabilmesini, hem de aklinda tutabilmesini kolaylatirirsiniz. Çok kisa bir süre içinde, çocuunuzun bu kelimeleri kendiliinden söylemeye çaliacaini göreceksiniz. Çocuunuz,henüzkelimeleritamolarakçikaramiyorolsada,konumaya çalimasinaolumlutepkiverin. Çocuunuz konumayi örenmeye baladiinda, bundan zevk almasi çok önemlidir. Bu nedenle, çocuk dilindeki "hav hav" gibi tabirleri kullanmasinda hiç sakinca yoktur. te böylesine bir durumda, olumlu bir tepki göstererek, ona sözcüün nasil doru kullanildiini öretin. ,,Evet, köpekler hav hav der." Çocuunuzlabirliktekolayanlailirresimlikitaplarabakmayabalayin. Kitabin içindeki nesneleri gösterin ve isimlerini söyleyin. Çocuunuza, kendisinin de kitaba bakmasi için zaman taniyin ve gösterdii nesnelerin isimlerini söyleyin.

Eer çocuunuz çok dilli büyüyorsa
Anneninvebabanin,çocuklariylakendianadillerindekonumayadevametmesiçokönemlidir. Çocuklar, genellikle daha sik duyduklari dilde, daha erken konumaya balarlar. Bu çok normaldir. Baka bir dil konuan anne veya babanin "kendi" dilinde konumaya devam etmesi, çocuun ne yapacaini airmamasi için çok önemlidir.