Unterzeichnung der Städtepartnerschaft mit Beykoz

Rede der Oberbürgermeisterin

anlässlich der offiziellen Unterzeichnung des Städtepartnerschaftvertrages zwischen Mülheim an der Ruhr und Beykoz/Istanbul am 27.01.08 in Beykoz

"Der Anfang ist immer das Entscheidende. Hat man es darin gut getroffen, so muss auch der Rest gelingen." Diese so optimistische und beflügelnde Feststellung des deutschen Dichters Theodor Fontane soll der "rote Faden" für ein paar Betrachtungen zu diesem denkwürdigen und für die Menschen in unseren Städten so wichtigen Anlass sein.

Fontanes Worte beschreiben unseren bisherigen gemeinsamen Weg sehr treffend. Sie bleiben auch dann richtig, wenn ich ergänze, dass wir uns aus Erfahrung mit dem notwendigen langen Atem ausgestattet hatten und wir unser Projekt "Städtepartnerschaft" nicht dem Zeitdruck ausgeliefert haben, der zwischendurch immer wieder von außen gemacht wurde.

Das entscheidend Gute am Anfang unseres Projektes war unsere jeweilige unausgesprochen getroffene Entscheidung einander zu vertrauen. Danach war alles andere eigentlich ganz leicht.

Den langen Atem hatten wir, dass ein weiter Weg vor uns lag, wussten wir auch. Dass mit dem Erreichen des Zieles, der Besiegelung der Städtepartnerschaft, nur die erste Etappe des Projektes geschafft ist, wissen wir alle hier ebenso gut. Dass der weitere Weg im Gehen entsteht, liegt ebenfalls auf der Hand. Und dass wir viele brauchen, die diesen Weg mit uns und miteinander gehen, die auch zwischendurch, wenn nötig, Hindernisse wegräumen, eventuell auch den Weg ausbessern, wo er beschädigt ist - all dem sehe ich mit Zuversicht entgegen.

Ich will aber auch etwas zu den Spuren und den Veränderungen sagen, die schon jetzt von dem bisherigen Prozess geblieben bzw. durch ihn ausgelöst worden sind.

In Gesprächen mit SchülerInnen, Sportvereinsmitgliedern, Ärzten, Erzieherinnen, Künstlern habe ich erfahren, dass sich für nicht wenige das "Zentrum der Welt verschoben" hat. Genau das sollen internationale Austauschprogramme ja auch auslösen.   Sie sollen länderübergreifende vielfältige Beziehungen und neue Erfahrungen ermöglichen.

Ich finde es bemerkenswert, wenn wir schon jetzt feststellen können, dass der bisherige Verlauf unseres Projektes zu veränderten Selbstwahrnehmungen geführt hat - ganz subjektiv auf der Basis des Erlebten, auch unter dem Brennglas des öffentlichen Interesses, das deutsch-türkischen Städtepartnerschaften immer noch zuteil wird. In jedem Fall als Erfahrungsgewinn jenseits aller politischen und touristischen Klischees. Und ich finde es bemerkenswert und ermutigend, wie breit unsere Städtepartnerschaft schon in unseren Städten verankert werden konnte.

Dass die Reisen her und hin dabei eine eigene Rolle gespielt haben, versteht sich fast von selbst, bedeuten sie doch einerseits die Abwesenheit von den sonstigen Verpflichtungen des Alltags und ermöglichen immer wieder Weltzuwachs in   komprimierter Form.

Für die nun vor uns allen liegende Arbeit an unserer Städtefreundschaft ist die zentrale Aufgabe längst aufgerufen. Wir wollen an einer Welt des Friedens bauen, in der wir in Freiheit und Wohlstand miteinander leben, und wir wollen unsere Kinder befähigen nach uns dieses Werk fortzusetzen, weil das die einzige Chance für die Menschheit ist.

Wir werden dabei den drängenden Fragen nach nationaler Identität nicht ausweichen können und wir werden in unseren Ländern und Städten miteinander Antworten finden und formulieren müssen, denen eine Mehrheit zustimmen kann. Durch anhaltenden Austausch kultureller Traditionen, durch Gespräche und Besuche sollen jenseits der politischen Schwierigkeiten und strategisch geführten Dialoge neue Entwicklungen aufeinander zu möglich werden. Wir wollen den zementierten Bestand von unangemessenen, z.T.   gefährlichen Fremdbildern verändern. Wir wollen den Alltag ebenso wie die kulturellen Gegebenheiten kennen lernen, um so die Gewissheiten der eigenen Herkunft   an den Herausforderungen der anderen zu messen.

Natürlich sind solche aus zwischenmenschlichen Kontakten erwachsenen Veränderungen fragil, sie werden auch in Zukunft manchmal von politischen Gefahren oder gar Turbulenzen bedroht werden. Und doch gibt es keine Alternative dazu, an solchen Brücken des Kultur- und Denktransfers zu bauen, wollen wir nicht gegen die Wand der kulturellen Verbohrtheit und Ausschließlichkeit fahren.

Schließlich hat das Miteinander die Menschen zu allen Zeiten stets weiter gebracht als ein Gegeneinander. Dass Sie mit der Widmung einer "Mülheimer Straße" bereits ein weithin sichtbares Zeugnis von der neuen, freundschaftlichen Verbindung unserer beiden Städte abgelegt haben, ehrt uns und Sie daher ganz besonders. Denn oft sind es gerade die nur scheinbar kleinen, weil symbolischen Gesten, die   eine dauerhafte, solide Freundschaft und Partnerschaft festigen.

Die Stadt Mülheim an der Ruhr möchte - und wird  - ein guter Freund sein. Wir werden   fortsetzen, was gemeinsam begonnen worden ist. Deshalb besiegeln wir unsere Freundschaft mit der heutigen Unterzeichnung des Städtepartnerschaftsvertrages zwischen der Stadt Beykoz und der Stadt Mülheim an der Ruhr.

Und da insofern der entscheidende Anfang so gut gelungen ist, wird uns auch der Rest gelingen - gemeinsam!

***

"Belirleyici olan başlangıçtır. Eğer başlangıç iyi yapılmışsa, geri kalan da başarıya ulaşır."

Alman şairi Theodor Fontane'nin iyimser olduğu kadar insana şevk veren yukardaki sözleri şehirlerimiz halkı açısından böylesine önemli ve hatırlanmaya değer bu törende dile getirmek istediğim bir kaç cümle için ana fikir olsun.

Fontane'nin sözleri müştereken geride bıraktığımız yolu büyük bir isabetle tasvir ediyor. Şehir birlikteliği projemize başlarken, tecrübelere binaen dağarcığımıza gereken miktarda sabır da koyduğumuzu ve zaman zaman dışardan baskı yapan acilcilere kulak asmadığımızı ilave etsem de bu sözler geçerliliğini kaybetmiyor.

Projemizin ilk adımını atarken sağlamayı başardığımız ve sonuç açısından belirleyici olan kazanım, o zaman böyle açıkça dile getirmesek de, karşılıklı olarak birbirimize itimad etmeye karar vermemiz oldu. Ondan sonra her şey aslında çok kolay yürüdü.

Sabrımız vardı, önümüzde bizi bekleyen uzun bir yol olduğunu da biliyorduk. Bu hedefe ulaşarak, şehir birlikteliğimizi imza ve mühürle kesinleştirerek projemizin ancak ilk aşamasının başarılmış olduğunu da yine hepimiz gayet iyi biliyoruz. Bundan sonra gideceğimiz yolun yürürken çizileceği de aynı şekilde aşikardır. Ve bu yolu giderken bizlerle beraberce ve birlikte yürüyecek, ve arada sırada, icabında, engelleri kaldıracak, ve belki de, sırası gelirse, yolda ortaya çıkabilecek arızaları giderecek bir çok insana ihtiyacımız olduğunu da yine biliyoruz. Bütün bunları göz önünde tutarak geleceğe güvenle bakıyorum.

Başlattığımız sürecin bugüne kadar açtığı izler ve tetiklediği değişikliklerden de biraz söz etmek isterim.

Öğrencilerle, doktorlarla, ana okulu eğitimcileriyle, sanatkârlarla yaptığım görüşmelerden, bir çokları açısından "dünyanın merkezinin kaydığını" öğrenmiş bulunuyorum. Uluslararası değiş tokuş programlarının başarması gereken de tam budur. Bu programların görevi, memleket sınırlarını aşan yeni ve çok yönlü tecrübeler kazanılmasını mümkün kılmaktır.

Projemizin şimdiye kadar ki seyri sonucunda daha bugünden - son derece öznel bir biçimde, görüp işittikleri sayesinde, Türk - Alman şehir birlikteliklerinin kamuoyunda bugün hala yol açtığı yoğun ilginin de etkisiyle, insanların kendi kendilerini algılayış biçimini değiştirmiş olmasını dikkate değer buluyorum. Her hal ve kârda bütün siyasi ve turistik klişelerin ötesinde bir tecrübe kazanımı ortaya çıkmış bulunuyor.

Şehir birlikteliğimizin daha şimdiden şehirlerimizde nasıl geniş bir yer tuttuğunu görmek benim açımdan cesaret verici ve dikkat çekici.

Bu bağlamda karşılıklı ziyaretlerin özel bir rol oynamış olduğunu vurgulamaya lüzum bile yok. Çünkü bu yolculuklar bir yandan bir an için olsa bile günlük vecibelerden serbest kalmayı, öte yandan da dünyanın zenginliğini tatmayı mümkün kıldı.

Bizi bekleyen şehir dostluğumuzu oluşturma görevine yönelik asıl çalışmalar çoktan gündeme geldi.

Amacımız, hürriyet ve refah içinde hep birlikte yaşayabileceğimiz bir barış dünyası kurmak ve çocuklarımızı da bu eseri devam ettirebilecek şekilde yetiştirmektir, çünkü insanlığın tek seçeneği budur.

Bunu yaparken, karşımıza ısrarla dikilen ulusal kimlikle ilgili sorulara cevaplar aramaktan kaçınamayız ve hep birlikte ülkelerimizde ve şehirlerimizde çoğunluğun kabul edebileceği cevaplar bulmak ve formüle etmekle yükümlüyüz.

Kültürel geleneklerimizi sürekli paylaşarak, sürekli konuşma ve ziyaretlerle, siyasal zorluklar ve stratejik kaygularla yürütülen diyalogların ötesinde birbirimize doğru yakınlaşmalar geliştirebilmeliyiz. Betonlaşmış ve kısmen tehlikeli hale gelmiş olan "yabancı" imajını değiştirmek istiyoruz.

Hem günlük hayatı ve hem de kültürel olguları tanıyarak kendi doğrularımızı diğerlerinin ortaya koyduklarıyla sınamak istiyoruz.

Şüphe yok ki, böyle, bireysel ilişkilerden doğan değişiklikler kırılgandır, bu değişiklikler ileride de zaman zaman siyasi tehlike ve fırtınaların tehdidi altında kalacaklardır.

Ama yine de, eğer kültürel bağnazlık ve dışlamacılık duvarına çakılmak istemiyorsak, böyle kültür ve fikir alış verişi köprüleri oluşturmaktan başka seçeneğimiz yok.

Çünkü birliktelikler insanları şimdiye kadar her zaman karşıtlıklardan daha ileri götürdü. Sizlerin bir bir caddenize "Mülheim Caddesi" ismini vererek şehirlerimiz arasındaki dostça bağları tasdik etmiş olmanız, bizim için özel bir onurdur. Çünkü birçok kereler sağlam dostlukları ve birliktelikleri pekiştiren küçük fakat sembolik jestlerdir.

Mülheim an der Ruhr şehri iyi bir dost olmak istiyor ve olacaktır. Birlikte başlattığımızı devam ettireceğiz. Bu yüzden bugün Beykoz Belediyesi ile Mülheim an der Ruhr Belediyesi arasındaki Şehir Birlikteliği Sözleşmesini imzalayarak dostluğumuzu mühürlemiş oluyoruz.

Belirleyici olan başlangıç böyle iyi yapılmış olduğundan, geri kalan da başarıya ulaşacaktır - elbirliğiyle.